Kosztowy

Herb Kosztów

Pochodzi z początku XIX wieku. Przedstawia narzędzia w postaci piły oraz dwa rodzaje struga używane w ciesielstwie i stolarstwie. Żeliwa narzędzi są koloru metalicznego i białego, a ich drewniane rączki złote. Całość umieszczona jest na błękitnym tle.

Nazwa dzielnicy

Nazwa Kosztów ma swoje źródło w pierwotnej formie "Koszutów", która pochodzi od starosłowiańskiej formy "koszut" czyli jeleń. Choć Kosztowy z jeleniem maja wspólnego tylko z nazwy, to tak na prawdę nazwa dzisiejszej dzielnicy pochodzi od nazwiska rodu Koszuta, pierwszych osadników tej ziemi. Inne przeobrażenia nazwy to Koszytów czy Koszutka.

Historia

Po raz pierwszy na wzmiankę o wsi Kosztowy można nastrafić w dokumencie z 4 września 1391 roku, w którym Jan II książe opawsko-raciborski darował wsie Kosztowy, Chełm i Imielin, biskupowi krakowskiemu Janowi Radlickiemu w zadośćuczynieniu za dokonany kilka miesięcy wcześniej najazd na biskupie posiadłości.

Odtąd wieś podlegała zarządcom biskupim w Imielinie i jako teren eksterytorialny sytuacja ta trwała do 1818 roku.
W późniejszym okresie te trzy wsie wchodziły w skład posiadłości biskupiej z głównym ośrodkiem w Lipowcu w Ziemi Krakowskiej i stąd mieszkańcy uważali, że są poddanymi Królestwa Polskiego.

Mała wieś
Kosztowy od swego zarania była małą wsią - na tyle małą, że w 1668 roku, trzeba było od nowa lokować wieś i zagrodników, których było dziewięciu, by w 1789 roku osiągnąć liczbę 29 zagród, posiadały też swojego wójta (w 1789 roku był nim Błażej Stolorz), a od 1722 roku w okolicy działała karczma.

W nowej wsi, głównym zajęciem mieszkańców prócz uprawy roli było wyrabianie gontów oraz co charakterystyczne - nielegalny handel bydłem, którego cena na Śląsku była wyższa. Kosztowy w organizacji kościelnej od początku podlegały parafii w Lędzinach, natomiast w latach 1801 - 1925 do parafii w Chełmie.

Kilkadziesiąt lat po przejściu Górnego Śląska w 1741 roku pod panowanie pruskie, zaczynają się zmiany także w kwestii władztwa nad Kosztowami. I tak tuż po I rozbiorze Polski, Kosztowy wraz z Imielinem i Chełmem zostały obsadzone wojskiem pruskim, a w 1795 włączone w skład pruskiego tzw. Nowego Śląska. Sytuacja ta jednak trwała niedługo, bo w 1808 roku, teren ten został włączony w skład Księstwa Warszawskiego. I znów w 1813 roku koleje wojen napoleońskich odmieniły władztwo, przypieczętowane 18 lutego 1818 roku włączeniem tych trzech wsi do Królestwa Prus.

Rozwój przemysłu górniczo - hutniczego
Tuż po tych zmianach, Kosztowy dzielą podobny los okolicznych terenów Górnego Śląska, a więc tuż po odkryciu Ruhberga nowego sposobu wytopu cynku, także tutaj powstają huty cynku. Już w 1822 roku powstają huta cynku "Edward", która działała do 1885 roku i huta "Teresa". Wraz z wytopem cynku pojawia się potrzeba dostrczania węgla do hut. Tak więc także w Kosztowach w latach 1813 - 1860 powstają kopalnie węgla: "Prozerpina","Krakus" (1841 - 1902, wykupiona przez spółkę KSAGiH),"Jahannessegen","Gluckhill","Josepha" (1813 - 1873, kiedy to została włączona w skład kopalni "Nowa Przemsza").

Za postępem przemysłu następował rozwój Kosztów - w 1830 roku liczyła ona 230 mieszkańców i 66 zagród, a w 1861 roku - 75 domów i 662 mieszkańców zajmujących się głównie rolnictwem oraz pracą w okolicznych kopalniach i hutach, a także rozwozem produktów.

W 1872 roku wybudowano szkołę, do której w 1890 roku uczęszczało 179 dzieci. W 1905 roku, Kosztowy zamieszkiwane były przez 1282 osoby, w tym 2 kupców, 4 rzeźników, stolarza, murarza, kowala i 3 szewców, pozostali mieszkańcy głównie pracowali w hutach i kopalniach. W tym samym roku powstało w Kosztowach gniazdo "Sokoła" kierowane przez kupca T. Klimczoka.

Za czasów powstań śląskich
W I powstaniu śląskim, 18 sierpnia 1919 roku, miejscowy oddział powstańczy zaatakował i wyparł oddział Grenschutzu. Idący na pomoc Kosztowom batalion powstańczy z Mysłowic pod dowództwem Ryszarda Mańki został jednak zmuszony do odwrotu gdy napotkał silny oddział niemiecki wzmocniony artylerią.

Podczas II powstania śląskiego, Kosztowy zostały 22 sierpnia 1920 roku opanowane przez powstańców. W plebiscycie głosowało 891 osób, za Polską 804 głosy a za Niemcami 86.

W III powstaniu śląskim wieś zdobyta 3 maja 1921 roku została utrzymana do końca walk powstania. Część miejscowego oddziału powstańczego wzięła udział w bitwie o Górę Św. Anny. Łącznie w powstaniach zginęło 13 mieszkańców Kosztów.

Jak Kosztowy były dzielnicą miasta Wesoła Śląska
Wciąż rozwijającą się wieś, która liczyła 2211 mieszkańców w 1934 roku połączono w jedną gminę z Krasowami. Do 1973 roku Kosztowy wraz z wcielonymi Krasowami były samodzielną gminą, należącą w latach 1795-1954 do powiatu pszczyńskiego, a w latach 1954-75 do powiatu tyskiego.

W wyniku zmian w 1973 r. Kosztowy wraz z Krasowami włączono do miasta Wesoła Śląska, a od 1976 roku do miasta Mysłowice, które od 1999 roku jest miastem na prawach powiatu.

Obszar dzielnicy

W skład dzielnicy wchodzą ulice:

- Akacjowa
- Arki Bożka
- Białobrzeska
- Broniewskiego Władysława
- Chromika Jerzego
- Długa  (zachodnia część do przejazdu kolejowego)
- Dolna
- Dzióbka Adama
- Fików Heleny Józefa
- Gagarina Jurija (wschodnia część do mostu kolejowego)
- Hiacyntów
- Hutnicza
- Imielińska  (północna część do mostu kolejowego)
- Jesionowa
- Kokota Józefa
- Kopernika Mikołaja
- Kosztowska
- Krzywoń Anieli
- Kubicy Walentego
- Ligonia Juliusza
- Migdałowa
- Niepodległości
- Orzechowa
- Paderewskiego Ignacego
- Pochmary Władysława
- Rymera Józefa
- Skłodowskiej-Curie Marii
- Szafranka Józefa
- Urocza
- ZielniokaAndrzeja